FTL (Full Truck Load) aracın tamamının tek bir yük için kullanıldığı komple araç taşımadır. LTL (Less than Truck Load) ise aracı doldurmayan yükün, diğer yüklerle aynı araçta taşındığı parsiyel taşımadır. Avrupa’ya, Orta Doğu’ya veya Orta Asya’ya karayolu ile yük gönderen herkesin ilk karşılaştığı seçim budur ve fiyatlama mantığı iki seçenekte tamamen farklıdır.
FTL ve LTL Karşılaştırması
| FTL (komple araç) | LTL (parsiyel) | |
|---|---|---|
| Araç | Tamamı sizin yükünüze ayrılır | Başka göndericilerle paylaşılır |
| Fiyatlama | Araç başına sabit fiyat (rota ve araç tipine göre) | Palet, ağırlık veya yükleme metresi (LDM) başına |
| Süre | Genellikle daha kısa; doğrudan sevkiyat | Genellikle daha uzun; toplama ve aktarma bekler |
| Hasar riski | Daha düşük; yük tek kez yüklenir, boşaltılır | Daha yüksek; yük sık elleçlenir |
| Esneklik | Yükleme/boşaltma saatini belirleyebilirsiniz | Taşıyıcının toplama ve dağıtım planına uyarsınız |
| Uygun hacim | Yaklaşık 10–12 palet ve üzeri veya yüksek ağırlık | Birkaç palet veya küçük parti |
Parsiyel taşıma mantığının genel anlatımı için konsolidasyon rehberimize bakın. Tabloda verilen palet eşiği genel bir yön göstergesidir; karar için her iki seçenek için de teklif almak gerekir.
Standart Aracın Kapasitesi
Avrupa karayolu taşımacılığında en yaygın araç, 13,6 metre uzunluğunda standart yarı römorklu tır’dır. Tipik değerler şunlardır (araca ve taşıyıcıya göre değişebilir):
| Ölçü | Tipik değer |
|---|---|
| Yükleme uzunluğu | Yaklaşık 13,6 m |
| İç genişlik | Yaklaşık 2,4–2,45 m |
| İç yükseklik | Yaklaşık 2,6–2,7 m (mega römorkta daha yüksek) |
| Euro palet (120×80 cm) kapasitesi | Yaklaşık 33 adet (tek kat) |
| Yük taşıma kapasitesi | Yaklaşık 24–25 ton |
Palet adedi ve ağırlık, hangi limitin önce dolacağını belirler. Hafif ama hacimli bir yükte (ör. yatak, plastik ürün) önce hacim, yoğun bir yükte (ör. makine parçası, seramik) önce ağırlık sınırı dolar.
LDM (Yükleme Metresi) Nedir?
Parsiyel taşımada fiyatın dayanağı çoğu zaman LDM — lademetre (loading meter)’dir. 1 LDM, aracın yük platformunun 1 metre uzunluğunu (tam genişlikte) kaplayan alanı ifade eder. Dolayısıyla standart 13,6 m’lik araç yaklaşık 13,6 LDM’dir. Yükünüzü yan yana koyamadığınız (üst üste istiflenemeyen) durumlarda, kapladığı zemin alanı LDM ile ölçülür. Taşıyıcılar ayrıca bir LDM–ağırlık dönüşümü uygular; çoğu taşıyıcı 1 LDM’yi yaklaşık 1,7–1,85 ton olarak kabul eder, tam katsayı firmaya göre değişir.
Örnek: Euro palet (120×80 cm), araç genişliğine (yaklaşık 2,4 m) 80 cm’lik kenarıyla 3 adet yan yana dizilir. Üç palet araç boyunca 1,2 metre yer kaplar; yani palet başına yaklaşık 0,4 LDM düşer. Bu mantıkla 5 palet (tek kat) yaklaşık 2 LDM eder; 33 palet ise yaklaşık 13,2 LDM yani neredeyse tam araçtır. Paletler üst üste istiflenebiliyorsa LDM yarıya inebilir; istiflenemiyorsa (kırılgan veya çok ağır yük) yer kaplayan alan aynı kalır. Fiyat teklifinde hangisinin “ücrete esas” olduğunu (kg, palet veya LDM) mutlaka sorun. Hava ve kurye taşımadaki karşılığı olan hacimsel ağırlık mantığıyla benzerdir: yer kaplayan hacim, fiyatı belirler.
Fiyatı Etkileyen Faktörler
- Rota ve mesafe: varış ülkesi, sınır geçişleri ve dönüş yükü olup olmaması
- Yük özellikleri: ağırlık, palet sayısı, istiflenebilirlik, kırılganlık, tehlikeli madde
- Zaman talebi: acil (expres) teslimat primli olabilir
- Mevsimsellik: yoğun dönemlerde araç bulmak zorlaşır, fiyat yükselir
- Ek hizmetler: sıcaklık kontrolü, sigorta, gümrük hizmeti, hidrolik kuyruklu araç
- Boş dönüş etkisi: tek yönlü yük yoğunluğu olan rotalarda fiyat asimetrik olabilir
Genel fiyat mantığı için yurt dışı kargo fiyatını etkileyen faktörler yazısına bakabilirsiniz.
Belgeler: CMR, TIR Karnesi ve Diğerleri
Hem LTL hem FTL’de taşıma belgesi CMR taşıma senedi’dir. Gümrük geçişi için gerektiğinde TIR karnesi veya T1 transit beyannamesi kullanılır. Ticari belgelerde ise ticari fatura, çeki listesi ve gerekiyorsa menşe belgesi bulunur. Araç tipine, rotalara ve süreçlere dair daha geniş bir rehber için TIR ile uluslararası nakliye yazımıza bakın.
Hangisi Size Uygun?
- 5 paletin altında ve acelesiz ise: LTL (parsiyel) genellikle en uygun.
- 10–12 palet ve üzeri ise: FTL teklifini de alın; birim maliyet düşebilir ve süre kısalır.
- Kırılgan veya yüksek değerli yük: elleçleme azlığı nedeniyle FTL tercih edin ve sigorta yaptırın.
- Düzenli sevkiyat: haftalık sabit çıkışlı bir parsiyel hat veya kontratlı FTL ile fiyat sabitlenebilir.
Yükünüzü Parsiyel Taşımaya Hazırlamak
Parsiyel taşımada yük, başka yüklerle birlikte araca yerleştirilir ve birkaç kez elleçlenir. Hasarı azaltmanın yolu hazırlığı sıkı yapmaktır:
- Paletleyin: koliler dağınık değil, palet üzerinde, standart bir yüksekliğe kadar istiflenmeli. Paletler sağlam ve kırıksız olmalı.
- Streç ve çemberleyin: yük palet üzerinde kaymamalı; köşelere köşe koruyucu takın.
- Palet ölçüsünü aşmayın: yükün palet kenarlarından taşması, hem hasar hem ek ücret demektir.
- Ağırlık dağılımı: ağır koliler altta, hafifler üstte olmalı.
- Etiketleyin: her paletin dışına alıcı adı, adres, koli sayısı ve brüt ağırlık yazan etiket yapıştırın.
- Fotoğraflayın: yükleme öncesi paletin her yüzünü çekin; hasar durumunda kanıt olur. Detaylı paketleme için paketleme teknikleri yazısına bakın.
Örnek Karşılaştırma: 6 Paletlik Bir Sevkiyat
Aşağıdaki karşılaştırma, kararın hangi başlıklarda verileceğini gösterir (rakam içermez, çünkü fiyatlar rota ve döneme göre değişir):
| Kriter | 6 palet parsiyel (LTL) | 6 palet için komple araç (FTL) |
|---|---|---|
| Fiyat mantığı | Palet/LDM/ağırlık bazlı | Araç başına sabit; yarım dolu da olsa aynı |
| Süre | Toplama ve aktarma dahil daha uzun | Doğrudan; genelde daha kısa |
| Hasar riski | Daha yüksek (çok elleçleme) | Daha düşük |
| Esneklik | Düşük; taşıyıcının programına uyarsınız | Yüksek; yükleme saatini siz belirlersiniz |
| Uygun durum | Acelesiz, bütçe öncelikli | Hassas yük, zaman kritik |
6 palet sınırda bir hacimdir; çoğu zaman her iki teklif de alınıp toplam maliyet ve süreyle karşılaştırılır. Parsiyel mantığının tamamı için konsolidasyon yazısına bakın.
LTL ve FTL’de Sık Yapılan 5 Hata
- Palet ölçülerini ve ağırlığını teklifte yanlış vermek; taşıyıcı teslim alırken tartar ve farkı yansıtır.
- İstiflenemeyen yükü “istiflenebilir” beyan etmek; LDM hesabı değişir.
- Alıcı rampasının araç kabul edip etmediğini kontrol etmemek; teslimatta bekleme ücreti çıkar.
- CMR belgesine hatalı brüt ağırlık yazmak; CMR sorumluluk limiti ağırlığa bağlıdır.
- Sigorta yaptırmamak; CMR limiti çoğu zaman malın değerinden düşüktür.
Teslimat Tarafı: Randevu, Rampa ve Boşaltma
Parsiyel ve komple araç taşımalarında sorunların önemli bir kısmı teslimatta çıkar. Alıcıya şunları önceden sorun: Alıcının rampası var mı, yoksa araç yola park edip yükü indirmek mi gerekiyor? Forklift var mı? Varsa palet boyutuna uygun mu? Randevulu teslimat zorunlu mu? Teslimat penceresi ne? Bu bilgiler yoksa araç beklemek zorunda kalır ve bekleme (demuraj) ücreti doğar. Rampası olmayan alıcılar için hidrolik kuyruklu araç (tail-lift) gerekebilir; bu ek hizmet teklifte ayrıca fiyatlanır. Teslimatta hasar fark ederseniz çekince yazın ve fotoğraf çekin; ayrıntı için CMR belgesi yazısına bakın.
Kısaca Özet ve Sonraki Adım
LTL ve FTL kısaca:
- FTL aracın tamamını, LTL ise yalnızca yükün kapladığı yeri ücretlendirir.
- LDM, parsiyel fiyatlamanın temel ölçüsüdür; euro palet başına yaklaşık 0,4 LDM düşer.
- Standart tır yaklaşık 33 euro palet ve 24–25 ton taşır.
- CMR belgesi her iki türde de taşıma senedidir.
- Parsiyelde paletleme, streç ve etiketleme hasarı azaltır.
Sonraki adım: Yük hazırlığınızı yapıp hem parsiyel hem komple araç için teklif alın; alıcının rampa ve randevu koşullarını önceden öğrenin.
Sık Sorulan Sorular
LTL ve FTL kısaltmaları ne anlama gelir?
FTL “Full Truck Load”, yani komple araç yükü; LTL ise “Less than Truck Load”, yani aracı doldurmayan parsiyel yük demektir.
Bir tırda kaç euro palet taşınır?
Standart 13,6 metrelik yarı römorkta yaklaşık 33 adet euro palet (120×80 cm) tek kat hâlinde taşınır. Palet boyutuna ve dizilişe göre bu sayı değişir.
LDM nasıl hesaplanır?
Yükün araç zemininde kapladığı uzunluğu (metre) ifade eder. Yan yana dizilebilen paletler aynı metrede paylaşıldığı için LDM, palet sayısına bölünerek bulunur; istiflenemeyen yüklerde LDM daha büyük çıkar. Kesin dönüşüm taşıyıcıya göre değişir.
Parsiyel taşıma ne kadar sürer?
Toplama ve aktarma süreleri nedeniyle komple araca göre genelde birkaç gün daha uzundur. Kesin süre için taşıyıcıdan, sürelerin nasıl okunacağı için transit time yazısından yararlanın.
Gönderinizi Hemen Fiyatlandırın
Ağırlık ve varış ülkesini girin, birden fazla taşıyıcının fiyatını anında karşılaştırın.
🧮 Fiyat Hesapla →Kaynaklar ve Daha Fazla Bilgi
Bu yazıdaki bilgiler aşağıdaki kuruluşların yayımladığı genel çerçeveye dayanır. Kurallar ülkeye, taşıyıcıya ve döneme göre değişebilir; işlem yapmadan önce güncel hâlini ilgili kurumdan veya taşıyıcıdan teyit edin.