Teklif aldığınızda karşınıza “Transit time: 3–5 iş günü, ETD Salı, ETA Cuma” gibi bir satır çıkar. Bu satırın neyi kapsadığını bilmezseniz, müşterinize yanlış söz verirsiniz. Transit time, yükün çıkış noktasından varış noktasına kadar yolda geçen süredir. ETD (Estimated Time of Departure) tahmini kalkış, ETA (Estimated Time of Arrival) tahmini varış zamanıdır. Kelimedeki “estimated” bir tahmin olduğunu, taahhüt olmadığını gösterir.
Kısaltmalar Sözlüğü
| Kısaltma | Açılımı | Anlamı |
|---|---|---|
| ETD | Estimated Time of Departure | Gemi/uçak/aracın tahmini kalkış zamanı |
| ETA | Estimated Time of Arrival | Tahmini varış zamanı |
| ATD / ATA | Actual Time of Departure / Arrival | Gerçekleşen kalkış / varış |
| ETS | Estimated Time of Sailing | Geminin tahmini hareket zamanı (deniz) |
| Transit time | — | Kalkış ile varış arasındaki yolculuk süresi |
| Lead time | — | Siparişten teslimata uzanan toplam süre (hazırlık dahil) |
| POD | Proof of Delivery | Teslim edildiğini kanıtlayan imza/fotoğraf |
Gerçek hayatta en çok karıştırılan çift transit time ile lead time’dır: transit time yalnızca yolculuğu, lead time ise sipariş hazırlığı, kesim saati (cut-off), gümrük ve son teslimatı da içeren genel süreyi anlatır.
Teklifteki Süre Neyi Kapsıyor? Üç Soru
- Kapıdan kapıya mı, havalimanından havalimanına mı? Express kurye teklifleri genellikle kapıdan kapıya süredir. Deniz ve hava kargo teklifleri ise çoğu zaman liman/havalimanı arasıdır. Farkı door-to-door ve port-to-port yazısında açıkladık.
- İş günü mü takvim günü mü? “5 gün” iş günüyse hafta sonu ve resmî tatilleri saymaz; takvim günüyse sayar. Aynı rakam iki farklı bekleyişe karşılık gelir.
- Gümrük dahil mi? Çoğu teklif süre içine gümrük işlemini dahil eder ama gümrükte oluşan bekleme (denetim, belge eksikliği) süreyi uzatabilir. Bu risk teklifte garanti kapsamı dışındadır.
Moda Göre Genel Beklenti
| Hizmet | Genel sektör beklentisi | Süreyi en çok etkileyen şey |
|---|---|---|
| Express kurye (öncelikli) | Çoğu rota için kabaca 1–5 iş günü | Gümrük, uzak bölge, sezon yoğunluğu |
| Ekonomik / posta tabanlı | Kabaca 5–15 iş günü; daha değişken | Aktarma sayısı, yerel posta ağı |
| Hava kargo (konsolide) | Uçuş süresi kısa; toplam süre birkaç gün | Uçuş sıklığı, kabul saati, aktarma |
| Denizyolu | Rotaya göre haftalar | Gemi çizelgesi, liman yoğunluğu, aktarma |
| Karayolu (Avrupa) | Rotaya göre birkaç gün | Sınır beklemeleri, parsiyel/komple seçimi |
Bu aralıklar yalnızca genel sektör gözlemidir; belirli bir rota ve dönem için taşıyıcının güncel teklifi geçerlidir. Deniz yolundaki sürelerin ayrıntısı için denizyolu teslimat süreleri, kurye seçenekleri arasındaki fark için express mi ekonomik mi yazılarına bakın. Karayolunda parsiyel ile komple araç süre farkı için LTL ve FTL yazısı faydalıdır.
ETA Neden Değişir? Sık Görülen Gecikme Nedenleri
- Gümrük denetimi ve belge eksikliği: yanlış GTİP, eksik fatura veya tutarsız ağırlık gönderiyi bekletir; bkz. gümrük reddi.
- Gemi/uçuş iptali veya aktarma kaçırma: deniz yolunda “blank sailing” (seferin iptali) veya konteynerin sonraki gemiye kalması (rolled cargo) süreyi haftalarla öteler.
- Liman ve havalimanı yoğunluğu: sezonluk yoğunluk, grev veya hava koşulları.
- Adres/alıcı kaynaklı sorunlar: eksik telefon, hatalı posta kodu, alıcının vergi ödemeyi reddetmesi. Adres standartları için ülkeye göre adres formatları yazısına bakın.
- Resmî tatiller ve bayramlar: hem çıkış hem varış ülkesinde teslimat durur. Yılbaşı öncesi son gönderim günlerini yılbaşı kargo takvimi yazısında topladık.
Müşteriye Süre Verirken Nasıl Yazmalı?
E-ticarette en sık yapılan hata, taşıyıcının en iyi senaryo süresini müşteriye taahhüt etmektir. Daha güvenli bir yaklaşım: hazırlık süresi + transit süre + tampon. Örneğin siparişi 2 iş günü içinde hazırlıyor, kurye süresi 3–5 iş günüyse, müşteriye “5–9 iş günü” yazın. Böylece küçük gecikmeler olumsuz yoruma dönüşmez. Teslimat sürelerini ürün sayfasında net tutmak, müşteri memnuniyetini ve takip taleplerini de olumlu etkiler; takibin nasıl yönetileceğini kargo takibi ve müşteri memnuniyeti yazılarında bulabilirsiniz.
Bir Express Gönderinin Gün Gün Zaman Çizelgesi (Örnek)
Bir kuryeyle yapılan gönderide “4 iş günü” tahmini veren bir teklifin, gerçekte nasıl ilerlediğini şöyle özetleyebiliriz (örnek, her rota farklıdır):
| Gün | Durum | Açıklama |
|---|---|---|
| Pazartesi (kesim saatinden önce) | Alındı | Kurye paketi teslim aldı; teklifteki süre buradan başlar |
| Pazartesi–Salı | Çıkış merkezinde işlem | Paket sınıflandırılır, ihracat işlemleri yapılır |
| Salı–Çarşamba | Uçuş | Paket varış ülkesindeki merkeze uçar |
| Çarşamba | Varış gümrüğü | Beyan kontrol edilir; belgeler tamamsa serbest bırakılır |
| Perşembe | Dağıtımda | Kurye paketi alıcıya çıkarır |
| Perşembe–Cuma | Teslim edildi | Alıcı imza atar; POD oluşur |
Bu çizelgede gecikmeler çoğunlukla üç yerde yaşanır: kesim saatini kaçırmak, varış gümrüğünde belge eksikliği ve teslimatta alıcıya ulaşılamaması. Üçüne karşı da önlem alınabilir: erken teslim, doğru belge, alıcı telefonunu doğru yazmak. Sorunlar için en sık 10 sorun yazısına bakın.
Teklifteki Süreyi Okurken 6 Soru
- Süre iş günü mü takvim günü mü?
- Süre alım gününü mü, yoksa ertesi günü mü başlangıç sayıyor?
- Teklif gümrük işlemini kapsıyor mu?
- Teslim kapıdan kapıya mı yoksa limana/havalimanına mı? Bkz. door-to-door ve port-to-port.
- Süre bir garanti mi, yoksa tahmin mi? Gecikme durumunda iade veya tazminat var mı?
- Alıcı bölgesi uzak bölge sayılıyor mu? Bu durumda süre ve ücret artabilir.
Teklifler arasında kıyaslama yaparken yalnızca fiyata değil, bu altı soruya da bakın. Firma karşılaştırması için UPS, DHL ve FedEx karşılaştırması ve firma seçim kriterleri yazıları faydalıdır.
Gecikme Olduğunda Müşteriye Ne Yazmalı? (Örnek Metin)
Gecikme, müşteriyle iletişimle büyümeden çözülebilir. Aşağıdaki örnek metin, durumu dürüst ve çözüm odaklı anlatır:
Müşteriye bilgi vermek için gecikmeyi öğrenmeniz gerekir; takip ekranını düzenli kontrol etmek, bu nedenle önemlidir. Kargo takibi ve müşteri memnuniyeti yazıları bu süreci detaylandırır. Gecikme gümrük kaynaklıysa gümrük reddi çözümü adımlarına bakın.
Takvim Etkisi: Yoğun Dönemler ve Tatiller
Teslimat süreleri yılın her zamanı aynı değildir. Ekim–Ocak arası küresel e-ticaret yoğunluğu nedeniyle kurye ve havayolu kapasitesi daralır, gecikmeler artar. Ramazan ve Kurban Bayramı dönemlerinde Türkiye’de gümrükler, fabrikalar ve nakliyeciler yavaşlar veya durur; bu tatillerden önce sevkiyat planı yapmak gerekir. Asya’dan ithalatta Çin Yeni Yılı öncesi ve sonrası, fabrikaların tatili ve konteyner talebi nedeniyle haftalarca süren bir yoğunluk ve gecikme yaşanabilir. Hedef ülkenin resmî tatilleri de teslimatı doğrudan durdurur. Takvim planını ürün sayfasındaki teslimat süresiyle birlikte güncel tutun.
Kısaca Özet ve Sonraki Adım
Teslimat süresini doğru yorumlamak için:
- Transit time yalnızca yolculuk, lead time ise toplam süredir.
- ETD/ETA tahmindir; ATD/ATA gerçekleşendir.
- Teklifte iş günü/takvim günü, kapıdan kapıya/liman bazlı ve gümrük dahil/hariç ayrımına bakın.
- En sık gecikme nedenleri: gümrük, aktarma kaçırma, yoğunluk ve adres sorunu.
- Müşteriye hazırlık, transit ve tampon süresini birlikte söyleyin.
Sonraki adım: Teklif aldığınızda yukarıdaki 6 soruyu taşıyıcıya yöneltin ve cevabı yazılı alın.
Sık Sorulan Sorular
Transit time ile teslimat süresi aynı mıdır?
Tam olarak değil. Transit time yalnızca yolculuk süresidir; teslimat süresi ise hazırlık, kesim saati, gümrük ve son teslimat gibi adımları da içeren toplam süredir.
ETA kesin bir tarih midir?
Hayır, tahmindir. Hava durumu, gümrük, yoğunluk veya aktarma gibi nedenlerle değişebilir. Gerçekleşen varış zamanı ATA olarak kaydedilir.
İş günü ve takvim günü arasındaki fark nedir?
İş günü hafta sonu ve resmî tatilleri saymaz; takvim günü her günü sayar. Teklifte hangisinin kullanıldığını mutlaka kontrol edin; 5 iş günü bir haftadan uzun sürebilir.
Kargom neden “gümrükte bekliyor” görünüyor?
Gönderi varış ülkesinin gümrüğünde belge incelemesi, vergi ödemesi veya fiziki kontrol nedeniyle bekliyor olabilir. Çoğu zaman eksik belge, GTİP uyuşmazlığı veya alıcıdan istenen bir bilgi bunun nedenidir. Çözüm adımlarını gümrük reddi rehberimizde özetledik.
Gönderinizi Hemen Fiyatlandırın
Ağırlık ve varış ülkesini girin, birden fazla taşıyıcının fiyatını anında karşılaştırın.
🧮 Fiyat Hesapla →Kaynaklar ve Daha Fazla Bilgi
Bu yazıdaki bilgiler aşağıdaki kuruluşların yayımladığı genel çerçeveye dayanır. Kurallar ülkeye, taşıyıcıya ve döneme göre değişebilir; işlem yapmadan önce güncel hâlini ilgili kurumdan veya taşıyıcıdan teyit edin.