Dış Ticaret Sermaye Şirketi (DTSŞ) Nedir? 2025 Tebliğiyle Değişenler ve Küçük İhracatçı İçin Anlamı

Dış Ticaret Sermaye Şirketi (DTSŞ), Ticaret Bakanlığı’nın, ihracatta ölçek ve uzmanlaşma avantajı sağlayan şirketlere verdiği özel bir statüdür. Statüye sahip şirketler, ihracat sürecinde bazı yetki ve avantajlardan yararlanır; en önemlisi, başka şirketlerin ihracatına aracılık edebilmeleridir. Bu statü, Aralık 2025’te Resmî Gazete’de yayımlanan yeni bir tebliğle yeniden düzenlendi ve eski 2004 tarihli tebliğ yürürlükten kalktı. Küçük ve orta ölçekli bir ihracatçı olarak “DTSŞ olmalı mıyım?” sorusuna cevap, çoğunlukla “hayır, ama DTSŞ’lerle çalışabilirsiniz” olur. Aşağıda statünün mantığını ve sizin için ne anlama geldiğini açıklıyoruz.

DTSŞ ve SDTŞ: İki Farklı Statü

İki statü de Ticaret Bakanlığı’nın incelemesiyle verilir; şartlar sağlandığında statü tanınır ve yenilenir. Statü verilen şirketlere devlet desteklerinden öncelikli yararlandırma gibi avantajlar da getirilir.

2025 Düzenlemesiyle Ne Değişti?

• Yeni tebliğler: 19 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de DTSŞ ve SDTŞ statüsüne ilişkin tebliğler yayımlandı.
• Eski tebliğler kalktı: 2004 tarihli DTSŞ ve sektörel DTSŞ tebliğleri yürürlükten kaldırıldı.
• Geçiş koruması: mevcut DTSŞ’lerin statüleri, 2026 yılına ilişkin karar yayımlanıncaya kadar korunuyor ve eski tebliğ hükümleri bu tarihe kadar uygulanmaya devam ediyor.
• Aracılık: DTSŞ’ler, başka şirketlerin ihracatına aracılık edebilir.
• Eşikler: basında yeniden düzenlemeye ilişkin “100 milyon dolar ihracat” gibi eşikler öne çıkarıldı; kesin sermaye ve ihracat eşikleri her yıl yayımlanan kararla güncellenebildiği için güncel rakamları tebliğ ve karar metninden doğrulayın.

Eski dönem kaynaklarında DTSŞ için ödenmiş sermaye ve bir önceki yıl FOB ihracat tutarı eşikleri verilirdi; bu rakamlar zaman içinde değiştiği için güncel şartları bu yazıdaki rakamlara değil, Resmî Gazete’deki tebliğ ve yıllık karara göre kontrol edin.

DTSŞ’nin Pratik Faydası: Aracılık ve KDV

DTSŞ statüsünün küçük ihracatçıları en çok ilgilendiren yönü aracılıktır: bir üretici, ürününü DTSŞ’ye satar, DTSŞ ihracatı kendi adına yapar. Bu yöntem, üretici için ihracat bürokrasisini azaltır; ancak ürünün dış pazardaki markasını ve müşteri ilişkisini DTSŞ üstlenir. Vergi tarafında da DTSŞ statüsünün, ihracat KDV’sinde avantajlar sağladığı bilinir; yüklenilen KDV’nin iade süreci statüye sahip ihracatçılar için kolaylaştırılmıştır. İhracatta KDV mantığı için e-ihracatta KDV iadesi ve e-ticaret ihracatında vergi avantajları yazılarına bakın.

Küçük İhracatçı İçin Seçenekler

Devlet desteklerini de bu seçimle birlikte düşünün; destek çerçevesi için e-ihracat devlet teşvikleri yazısına bakın.

Statü Başvurusu: Genel Çerçeve

1. Şirket yapısını kontrol edin: statü, belirli türde şirketler (çoğunlukla anonim şirketler) için tanımlıdır; ortaklık ve sermaye şartlarını doğrulayın.
2. İhracat performansını belgeleyin: önceki yıl ihracat tutarı gümrük beyannameleri bazında incelenir.
3. Vergi durumunu belgeleyin: sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlenmediğini veya kullanılmadığını vergi dairesinden belgelemek gibi şartlar vardır.
4. Başvuruyu elektronik sistemden yapın: başvuru, Ticaret Bakanlığı’nın ilgili elektronik sistemi üzerinden belgelerle yapılır; eksik belge hâlinde ek süre tanınır.
5. Statü verilirse unvan ilan edilir ve yenileme takip edilir.

Statü şartları ve başvuru takvimi güncellendiği için, başvuru öncesi Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü duyurularını ve ilgili tebliğ metnini kontrol edin.

DTSŞ ile Çalışırken Sözleşmede Nelere Bakılır?

1. Rol ve görev dağılımı: ihracatı kim yapıyor, belgeleri kim hazırlıyor, müşteri iletişimini kim yürütüyor?
2. Fatura akışı ve vergi: üretici DTSŞ’ye mi, yoksa doğrudan yurt dışı alıcıya mı fatura kesiyor? KDV ve iade sürecinde kimin hangi adımı yaptığı yazılmalı.
3. Ödeme koşulları: DTSŞ ödemeyi ne zaman yapıyor (yurt dışı tahsilattan önce mi sonra mı)? Tahsilat riskini kim üstleniyor?
4. Marka ve müşteri bilgisi: ürünün markası ve alıcı bilgileri kime ait? Sözleşme bitince müşteri ilişkisi kimde kalıyor?
5. Fiyat ve marj: DTSŞ’nin komisyonu veya marjı nasıl belirleniyor, hangi maliyetler dahil?
6. Sorumluluk: kalite, hasar, gecikme ve iade durumlarında kim sorumlu? Sigorta var mı?
7. Fesih ve münhasırlık: sözleşme süresi, fesih şartları ve başka kanaldan satış yapmanın yasak olup olmadığı.

Bu maddeleri açıkça yazmadan DTSŞ’ye ürün vermek, markanızı ve müşteri ilişkinizi kontrolünüzün dışına çıkarabilir. Yazılı sözleşme ve bir hukukçu görüşü bu nedenle önemlidir.

Karşılaştırma: Doğrudan İhracat mı, DTSŞ mi? (Kavramsal)

Karar, markanızı ne kadar kontrol etmek istediğinize ve ihracat altyapısını kurmaya ne kadar hazır olduğunuza bağlıdır. İlk adımlar için aracılık, olgunlaşınca doğrudan ihracata geçiş de yaygın bir yoldur.

SDTŞ’yi Anlamak: Küçük Üreticilerin Ortak Şirketi

Aynı organize sanayi bölgesinde veya aynı sektörde faaliyet gösteren 10 küçük üreticinin bir araya gelerek ortak bir ihracat şirketi kurduğunu düşünün. Şirket tek bir marka altında pazarlama yapar, nakliye ve gümrük hizmetlerini toplu alır, alıcı bulur ve ihracatı yürütür. Ortaklar, üretime odaklanır; şirket ise ölçek ekonomisinden yararlanır. Sektörel dış ticaret şirketi statüsü bu tür ortak girişimler için tasarlanmıştır. Yeni düzenlemeye göre her tüzel kişi ortağın sermaye payı toplamın yüzde 20’sini aşamaz; bu kural, şirketin tek bir ortağın kontrolüne girmesini sınırlar. Ayrıntılı şartlar için tebliğ metnini inceleyin.

DTSŞ Seçerken 5 Soru

1. Statüsü güncel mi (Resmî Gazete ilanı ve Bakanlık kaydı)?
2. Sektörümde ve hedef pazarımda deneyimi var mı?
3. Marj ve komisyon yapısı net mi?
4. Ödeme süresi ve tahsilat riski sözleşmede yazılı mı?
5. Markamı ve müşteri bilgimi nasıl koruyor?

Kısaca Özet ve Sonraki Adım

DTSŞ, büyük ölçekli ihracatçılara verilen ve başka şirketlerin ihracatına aracılık yetkisi tanıyan bir statüdür; SDTŞ ise aynı sektördeki şirketlerin ortak ihracat şirketidir. Her ikisi Aralık 2025’te yenilenen tebliğlerle yeniden düzenlendi; mevcut DTSŞ’lerin statüsü 2026 kararına kadar korunuyor.

Sonraki adım: Ölçeğiniz DTSŞ eşiklerinin altındaysa, DTSŞ ile aracılık anlaşması veya SDTŞ ortaklığı seçeneklerini değerlendirin; güncel şartları tebliğ metninden doğrulayın.

Sık Sorulan Sorular

Dış ticaret sermaye şirketi nedir?

Ticaret Bakanlığı’nın, uzmanlaşma ve ölçek ekonomisinden yararlanarak dış pazarlara açılan şirketlere verdiği özel statüdür. Statüye sahip şirketler başka şirketlerin ihracatına aracılık edebilir.

DTSŞ statüsünü kimler alabilir?

Statü, Ticaret Bakanlığı’nın tebliğ ve yıllık kararında belirlenen sermaye, ihracat performansı ve vergi uyumu şartlarını sağlayan şirketlere verilir. Güncel eşikler Aralık 2025 tebliğleri ve yıllık karar metninde yer alır.

SDTŞ nedir?

Sektörel Dış Ticaret Şirketi; şirketlerin ihracat amacıyla bir araya gelerek ihracat, finansman, tedarik, nakliye, sigorta ve gümrükleme gibi alanlarda ortak hizmet sağlamasını amaçlayan statüdür. Her tüzel kişi ortağın sermaye payı %20’yi aşamaz.

Mevcut DTSŞ’lerin statüsü ne olacak?

Eski tebliğ kapsamındaki DTSŞ’lerin statüleri, 2026 yılına ilişkin karar yayımlanıncaya kadar korunmakta ve eski hükümler bu tarihe kadar uygulanmaya devam etmektedir.

Küçük bir üretici DTSŞ üzerinden ihracat yapabilir mi?

Evet; DTSŞ’ler başka şirketlerin ihracatına aracılık edebilir. Bu yöntem bürokrasiyi azaltabilir ama marka ve müşteri ilişkisini DTSŞ üstlenir. Koşulları anlaşmayla netleştirin.

Kaynaklar ve Daha Fazla Bilgi

Bu yazıdaki bilgiler aşağıdaki kuruluşların yayımladığı genel çerçeveye dayanır. Kurallar ülkeye, taşıyıcıya ve döneme göre değişebilir; işlem yapmadan önce güncel hâlini ilgili kurumdan veya taşıyıcıdan teyit edin.

• T.C. Ticaret Bakanlığı
• Resmî Gazete (19 Aralık 2025)
• Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM)